باز ماه رمضان شد و مسأله ی رؤیت هلال ماه شوال و عید فطر نُقل هر مجلسی است.

چندین قرن است که منجمین در طول تاریخ، با فعالیت های رصدی و محاسباتی سعی در ارائه ی ضابطه ای داشته اند که بتوانند رؤیت پذیری هلال ماه را پیش بینی کنند. مدل ها و روشهای هلال ماه از زمان بابل باستان شکل گرفتند. ولی در دوره ی اسلامی با دقت و قوت بیشتری به راه خود ادامه دادند.

اکنون با پیشرفتهای چشمگیری که در تمامی علوم مخصوص نجوم صورت گرفته است، ارائه ی این ضابطه ها با دقت بسیار بیشتری امکان پذیر شده است. ولی آنچه باید بدان توجه نمود این است که مدار ماه و شاخصه های رؤیت پذیری به اندازه ای پیچیده و گوناگون است که همچنان در بعضی موارد پیش بینی رؤیت پذیری هلال با قطعیت ممکن نیست.

به هر حال هلال ماه شوال امسال از آن هلال هایی است که راحت تر می توان راجع به آن حکم کرد.

طبق محاسبات منجمین و با استفاده از معیارهای مختلف پیش بینیِ رؤیت پذیری، این هلال  در شامگاه پنج شنبه 29 رمضان، 19 مهر ماه از هیچ نقطه ای از ایران قابل رؤیت نیست. نه تنها در ایران بلکه در کشورهای اروپایی و افریقایی و خلاصه در نیم کره ی شمالی رؤیت آن امکان ندارد. علت اینکه با این قطعیت می توانیم راجع به هلال شوال امسال حکم کنیم این است که این هلال قبل غروب خورشید غروب می کند! در نتیجه اساساً هلالی بعد از غروب خورشید وجود ندارد که بخواهیم رؤیت کنیم. نقشه ی زیر را، از سایت پروژه ی رؤیت هلالهای اسلامی برداشته شده ام، که توسط نرم افزاری طبق معیار آقای محمد عُده محاسبه و طراحی شده است.  

در این تصویر رنگ قرمز نشان دهنده ی عدم امکان رؤیت به هیچ وجه می باشد. رنگ سفید غیر قابل رؤیت، رنگ آبی رؤیت با چشم مسلح، رنگ صورتی رؤیت با چشم غیر مسلح و رنگ سبز مربوط به امکان رؤیت هلال به آسانی می باشد. همانطور که در تصویر دیده می شود، تنها از امریکای جنوبی در نیم کره ی جنوبی،  آن هم با تلسکوپ می توان این هلال را رؤیت کرد.

پس امکان رؤیت این هلال در ایران چه با چشم غیر مسلح و چه با تلسکوپ  منتفی است.  و جمعه 20 مهر ماه نمی تواند عید فطر باشد. البته اعلام قطعی این موضوع با مراجع ذی صلاح می باشد.

هلال ماه شوال امسال در موقعیت بسیار بدی قرار گرفته است، به صورتی که در شب بعد یعنی جمعه غروب هم در ایران با چشم غیر مسلح قابل رؤیت نمی باشد. ولی در کشور های جنوبی ایران و در نیمه ی جنوبی عربستان و تمام بخشهای صورتی رنگ و در قسمت غرب افریقا می توان هلال را با چشم غیر مسلح مشاهده نمود.

ولی از آنجایی که ایران در بخش آبی رنگ قرار گرفته است و همچنین رصدگران ماهر هلال ماه در کشور ما کم نیستند،  احتمالاً هلال را با تلسکوپ رصد خواهند کرد و می توان امیدوار بود که هلال ماه در جمعه غروب دیده شود، و شنبه 21 مهر ماه عید فطر اعلام گردد!

البته افرادی که مراجع تقلید ایشان به رؤیت با تلسکوپ معتقد نیستند، تکلیفشان شاید متفاوت باشد.

برای اطلاعات بیشتر به سایت مربوطه مراجعه کنید!